Fotogrametria w praktycznym wykorzystaniu

Model 3D stanowiska archeologicznego

Model wykonał: Atlas 3D – fotogrametria Polska

W północno-zachodniej części ogrodu Muzeum Archeologicznego w Krakowie, tuż przy ul. Poselskiej, archeolodzy odsłonili relikt XIX-wiecznego kanału blokowego. To część prac towarzyszących gruntownej modernizacji zabytkowej siedziby muzeum – inwestycji realizowanej z okazji 175-lecia jego istnienia. Odkrycie zostało udokumentowane w formie fotogrametrycznego modelu 3D, który przygotowałem na podstawie zdjęć z drona i aparatów cyfrowych. Efekty można zobaczyć na końcu tego wpisu.

Czym jest kanał blokowy?

Odkryty kanał to klasyczna konstrukcja inżynierska z XIX wieku. Zachował się fragment z pionowymi ścianami bocznymi, kolebkowym sklepieniem i zaklęsłym dnem. Wykonany został z wapienia, piaskowca i cegły – prawdopodobnie pozyskanej z rozbiórki krakowskich murów miejskich. Co ciekawe, w konstrukcji widać również późniejsze naprawy z użyciem cementu i cegły maszynowej.

Wnętrze kanału ma około 1,20 m szerokości i 1,30 m wysokości. Dno wyłożono tzw. „kocimi łbami” – charakterystycznie obrobionym wapieniem. Większość elementów łączono pierwotnie zaprawą wapienną, co ułatwia ich datowanie.

Krótkie tło historyczne

Likwidacja kanałów blokowych w Krakowie miała miejsce głównie w latach 1958–1967 oraz w 1972 roku. Prace wykonywane przez górników z Bytomia polegały na wypełnianiu nieczynnych kanałów piaskiem filtracyjnym – metodą stosowaną również w górnictwie. Kanały segmentowano betonowymi przegrodami, co zwiększało stabilność gruntu.

Niestety, dawne plany kanałów miejskich zostały zniszczone przez Niemców w czasie II wojny światowej, co dziś znacząco utrudnia identyfikację tego typu reliktów.

Paleontologiczna niespodzianka

Podczas prac odsłonięto również wyjątkową ciekawostkę – płytę wapienną z widoczną skamieniałością amonita, głowonoga żyjącego w morzach okresu mezozoicznego (około 240–65 mln lat temu). Budowniczy wyraźnie postarał się, by nie uszkodzić tej skamieliny. Dziś stanowi ona nie tylko ozdobę, ale i cenny element geologiczny.